121-nekroi-i-pio-polynekri-tragodia-stin-ellada-17-chronia-apo-tin-mera-poy-to-helios-skorpise-amp-8230-thanato-9541
11:07

121 νεκροί, η πιο πολύνεκρη τραγωδία στην Ελλάδα: 17 χρόνια από την μέρα που το Helios σκόρπισε… θάνατο

11:07
Χριστίνα Προφαντή

Η χειρότερη αεροπορική τραγωδία στην Ελλάδα και μία από τις χειρότερες στην Ευρώπη, η πτώση του Boeing της κυπριακής εταιρείας «Helios», που παρέσυρε στο θάνατο 121 ανθρώπους, σημειώθηκε σαν σήμερα, πριν από 17 χρόνια.

Advertisement

Παραμονή Δεκαπενταύγουστου του 2005. Είναι η ημέρα που ένα Boeing με 121 ανθρώπους στο εσωτερικό του θα πέσει στο Γραμματικό. Κανείς δεν θα επιζήσει.

Advertisement

Το χρονικό της αεροπορικής τραγωδίας

Advertisement

Ξημερώματα Κυριακής 14 Αυγούστου, το Boeing της κυπριακής εταιρείας «Helios» φτάνει από το Λονδίνο στη Λάρνακα και αμέσως ξεκινά τις προετοιμασίες για το επόμενό του ταξίδι.

Το προηγούμενο πλήρωμα θαλάμου επιβατών παρατήρησε ένα πρόβλημα στην πίσω δεξιά πόρτα εξυπηρέτησης, αναφέροντας ότι το στεγανωτικό παρέμβυσμα της πόρτας παγώνει και ακούγονται δυνατοί κτύποι κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Advertisement

Το πλήρωμα διακυβέρνησης ζήτησε πλήρη έλεγχο της πόρτας. Η επιθεώρηση διεξήχθη από έναν μηχανικό εδάφους, ο οποίος πραγματοποίησε οπτικό έλεγχο και έλεγχο διαρροής συμπίεσης του θαλάμου επιβατών.

Όπως κατέθεσε ο ίδιος ο μηχανικός, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος, γύρισε το ρυθμιστή συμπίεσης στη χειροκίνητη θέση (Manual, MAN).

Advertisement

Όπως διαπιστώθηκε από την έρευνα που ακολούθησε την αεροπορική τραγωδία, ο μηχανικός δεν επανέφερε το ρυθμιστή συμπίεσης στην αυτόματη (AUTO) θέση μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου.

Στις 09:07 η πτήση HCY 522 των Κυπριακών αερογραμμών Helios Airways αναχωρεί από τη Λάρνακα με προορισμό την Πράγα και ενδιάμεσο σταθμό το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στην Αθήνα.

09:14: Ο κυβερνήτης επικοινωνεί με τον Επιμελητή Πτήσεων της εταιρείας στο έδαφος, ο οποίος μετέπειτα περιέγραψε ότι ο κυβερνήτης στην επικοινωνία τους αναφέρθηκε στη Σειρήνα Διαμόρφωσης Απογείωσης και στις λυχνίες ψύξης ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

09:15: Ανάβουν η λυχνία του Κύριου Προειδοποιητικού Σηματοδότη (Master Caution) και οι λυχνίες ψύξης του ηλεκτρονικού εξοπλισμού, λόγω της ελαττωμένης πυκνότητας αέρα, και έπεσαν οι μάσκες οξυγόνου στο θάλαμο επιβατών.

09:20: Τελευταία απόπειρα επικοινωνίας από το πλήρωμα του αεροσκάφους με την Επιμελητεία έγινε σε ύψος 28.900 ποδών. Η ανεπαρκής ποσότητα οξυγόνου στο θάλαμο διακυβέρνησης στο σημείο αυτό, λόγω ανεπαρκούς συμπίεσης, θα είχε ως αποτέλεσμα το πλήρωμα να χάσει τις αισθήσεις του.

09:29: Ο Επιμελητής Πτήσεων ξανακαλεί το πλήρωμα χωρίς να λάβει απάντηση και ζητεί από τον ΕΕΚ Λευκωσίας να επικοινωνήσει με την Πτήση 522.

09:36: Ένα λεπτό πριν η Πτήση 522 εισέλθει στην FIR Αθηνών, το ΚΕΠ Λευκωσίας επικοινωνεί με το ΚΕΠ Αθηνών και το πληροφορεί ότι η Πτήση 522 δεν απαντάει στις κλήσεις του.

09:37: Εισέρχεται στο FIR Αθηνών, όπου έγινε αυτομάτως η ταυτοποίηση του αεροσκάφους στο ραντάρ της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας της Ελλάδας.

10:12: Το ΚΕΠ Αθηνών καλεί την Πτήση 522 τέσσερις φορές χωρίς να λάβει απάντηση.

10:13 – 10:49: Το ΚΕΠ Αθηνών κάλεσε την Πτήση 522 έντεκα φορές στην εν χρήσει συχνότητα και τρεις φορές στην συχνότητα κινδύνου, μεταξύ άλλων προσπαθειών, ενώ την Πτήση κάλεσε και άλλο αεροσκάφος, χωρίς απάντηση.

10:16: Ο προϊστάμενος του ΚΕΠ Αθηνών ειδοποιεί την Προσέγγιση Αθηνών, τον Πύργο Ελέγχου του αεροδρομίου και την Πολεμική Αεροπορία για την απώλεια επικοινωνίας με το αεροσκάφος.

10:53: Φάση συναγερμού.

11:23: Δύο μαχητικά αεροσκάφη F-16 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας που απογειώθηκαν από την Νέα Αγχίαλο προσπαθούν να αναχαιτίσουν το αεροσκάφος. Οι χειριστές των F-16 προσπάθησαν να επικοινωνήσουν οπτικά με το πλήρωμα θαλάμου διακυβέρνησης, εκτέλεσαν ελιγμούς γύρω από το αεροσκάφος και δεν παρατήρησαν καπνό, φωτιά ή ζημιά επί της ατράκτου.

Οι χειριστές των μαχητικών δήλωσαν επίσης ότι η θέση του κυβερνήτη ήταν κενή, πιθανώς επειδή είχε νωρίτερα σηκωθεί για να κοιτάξει τις ασφάλειες του ηλεκτρικού κυκλώματος, και ο συγκυβερνήτης είχε πέσει πάνω στα χειριστήρια, χωρίς να φορά μάσκα οξυγόνου.

Ο ένας χειριστής δήλωσε ακόμα ότι δεν παρατήρησε καμία κίνηση στο θάλαμο επιβατών και ότι είδε μόνο τρεις καθισμένους και ακίνητους επιβάτες που φορούσαν μάσκες οξυγόνου, καθώς και αρκετές κρεμασμένες μάσκες οξυγόνου.

11:34: Το ΚΕΠ Αθηνών κηρύσσει φάση κινδύνου.

11:49: Ο χειριστής του F-16 παρατηρεί ένα άτομο, που φοράει στολή πληρώματος θαλάμου επιβατών και χωρίς να είναι ξεκάθαρο αν φορούσε μάσκα, να εισέρχεται στο θάλαμο διακυβέρνησης. Όπως προέκυψε αργότερα ήταν ο αεροσυνοδός Ανδρέας Προδρόμου που είχε πτυχίο πιλότου και προσπάθησε χωρίς επιτυχία να πάρει τον έλεγχο του αεροπλάνου.

11:54: Το άτομο στο πιλοτήριο εκπέμπει τρεις φορές εκπομπή κινδύνου (MAYDAY) και στη συνέχεια άλλες δύο με πολύ εξασθενημένη φωνή.

11:59: Η πορεία της Πτήσης 522 αλλάζει σε νοτιοδυτική συνεχίζοντας τη κάθοδο, ενώ το ίδιο λεπτό σβήνει και ο δεξιός κινητήρας.

12:03:32: Το αεροσκάφος προσκρούει σε λοφώδη περιοχή κοντά στο Γραμματικό Αττικής, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος»…

Από το σημείο συντριβής ανασύρθηκαν 118 σοροί στο μεγαλύτερο μέρος τους απανθρακωμένες από την πυρκαγιά που ξέσπασε μετά την συντριβή, ενώ 3 σοροί κάηκαν ολοκληρωτικά.

Από τις νεκροψίες προέκυψε ότι οι επιβαίνοντες είχαν καρδιακή λειτουργία κατά την ώρα της συντριβής, με την ιατροδικαστική έκθεση ωστόσο να εκτιμά ότι βρίσκονταν σε βαθύ και μη αναστρέψιμο κώμα λόγω της υποξίας.

Το επίσημο πόρισμα για τα αίτια που προκάλεσαν την αεροπορική τραγωδία

Τα «μαύρα κουτιά» που καταγράφουν το ιστορικό της πτήσης βρέθηκαν στο σημείο συντριβής και στάλθηκαν στη Γαλλία για ανάλυση.

Τον Οκτώβριο του 2006, δεκατέσσερις μήνες μετά τη συντριβή του αεροπλάνου, δόθηκε στη δημοσιότητα το πόρισμα της Ελληνικής Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων για τα αίτια της πτώσης.

Τα ενεργά αίτια της πτώσης:

– Συνυπευθυνότητα στους μηχανικούς που έλεγξαν το αεροσκάφος για την τελευταία πτήση και τους χειριστές του αεροπλάνου της πτήσης HCY522, για διόρθωση των ρυθμίσεων – κυρίως της ρύθμισης manual στο ρυθμιστή συμπίεσης- που τροχοδρόμησαν τα επόμενα γεγονότα.

Σημειώνεται ότι για το ίδιο θέμα, η Boeing έχει ήδη αποδεχθεί, ότι στα καθοδηγητικά δεσμευτικά εγχειρίδια των μηχανικών και του συγκεκριμένου τύπου αεροπλάνου δεν υπήρχε σαφής υπόδειξη για τοποθέτηση του διακόπτη στο «manual». Επίσης στο Πόρισμα εξετάζεται το τι υπήρχε στις υποδείξεις του ανάλογου εγχειριδίου των χειριστών στο συγκεκριμένο αεροπλάνο.

– Ευθύνη στους χειριστές, επειδή δεν έκαναν έγκαιρα τις διορθωτικές επεμβάσεις με βάση τις προειδοποιήσεις που ελάμβαναν, έχοντας όμως υπόψη τα όσα έγιναν γνωστά για τις «διπλές» ηχητικές προειδοποιήσεις και ενδείξεις, τις οποίες επίσης μετά την αεροπορική τραγωδία άλλαξε η Boeing. Αποτέλεσμα ήταν οι χειριστές σε ελάχιστο χρόνο να καταβληθούν από τα συμπτώματα υποξαιμίας και να μην έχουν τον έλεγχο.

– Το σύστημα ενεργειών του πληρώματος και η συνεννόηση μεταξύ χειριστών στο πιλοτήριο και αεροσυνοδών στην καμπίνα επιβατών (CRM), που δεν προέβλεπε καμία εκπαίδευση για ενέργειες, σε περίπτωση σοβαρού συμβάντος όπως το πέσιμο των μασκών οξυγόνου, παρά το γεγονός ότι για ώρα μετά το αεροσκάφος δεν προχωρούσε στην προβλεπόμενη άμεση κάθοδο και συνέχιζε πορεία στο ίδιο ύψος.

– Τελικό αίτιο της πτώσης, ως απόρροια των προηγουμένων, ήταν η διακοπή της λειτουργίας των κινητήρων λόγω έλλειψης καυσίμων.