Νέα μελέτη αποτυπώνει το σοβαρό επιδημιολογικό και οικονομικό βάρος του καρκίνου στην Ελλάδα, καθώς το 2022 καταγράφηκαν 34.729 θάνατοι από τη νόσο, δηλαδή περίπου 95 κάθε ημέρα.
Ο καρκίνος δεύτερη αιτία θανάτου στην Ελλάδα
Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Μόνο το 2022 εκτιμάται ότι περίπου 9,7 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τη νόσο.
Στην Ελλάδα, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου, μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Μάλιστα, η θνησιμότητα από καρκίνο στη χώρα μας εμφανίζεται υψηλότερη σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 κρατών-μελών. Συγκεκριμένα, στην Ελλάδα καταγράφονται 308 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στην ΕΕ-27 ο αντίστοιχος αριθμός είναι 289 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους.
Πρόκειται, δηλαδή, για 6,5% υψηλότερη θνησιμότητα στην Ελλάδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
34.729 θάνατοι από καρκίνο μέσα στο 2022
Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη μαθηματικής μοντελοποίησης, η οποία εξέτασε τη θνησιμότητα που συνδέεται με τον καρκίνο στην Ελλάδα για το 2022.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα ήδη δημοσιευμένο μαθηματικό μοντέλο, καθώς εκείνη την περίοδο η Ελλάδα, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν διέθετε εθνικό μητρώο καρκίνου. Για την ανάλυση αξιοποιήθηκαν δεδομένα θνησιμότητας από το Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME).
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 2022 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 34.729 θάνατοι από καρκίνο, με τους άνδρες να αποτελούν την πλειονότητα, σε ποσοστό 59%.
Ο αριθμός αυτός μεταφράζεται σε περίπου 95 θανάτους από καρκίνο κάθε ημέρα στη χώρα.
Πόσα χρόνια ζωής χάθηκαν
Η μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάστηκαν στο 31ο Ελληνικό Συνέδριο Κλινικής Ογκολογίας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από τις 9 έως τις 12 Απριλίου 2025, εξέτασε παράλληλα και τις απώλειες ετών ζωής που συνδέονται με τη νόσο.
Συνολικά, ο καρκίνος συνδέθηκε με την απώλεια 647.372 ετών ζωής. Πρόκειται για τον αριθμό των ετών που εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να είχαν ζήσει οι άνθρωποι εάν δεν είχαν νοσήσει από καρκίνο.
Η αναλογία των χαμένων ετών ζωής μεταξύ ανδρών και γυναικών διαμορφώνεται σε 60% και 40%, αντίστοιχα.
Οι μορφές καρκίνου με το μεγαλύτερο βάρος
Το μεγαλύτερο βάρος ως προς τα χαμένα έτη ζωής καταγράφεται σε συγκεκριμένες μορφές καρκίνου.
Ο καρκίνος του πνεύμονα συνδέεται με περίπου 8.400 θανάτους και 171.000 χαμένα έτη ζωής, ενώ ο καρκίνος του παχέος εντέρου με περίπου 3.900 θανάτους και 64.000 χαμένα έτη ζωής.
Ακολουθεί ο καρκίνος του μαστού, ο οποίος συνδέεται με περίπου 2.940 θανάτους και 56.000 χαμένα έτη ζωής.
Για τους άνδρες, οι καρκίνοι με τη μεγαλύτερη επίδραση στα χαμένα έτη ζωής ήταν εκείνοι του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και του προστάτη.
Στις γυναίκες, αντίστοιχα, μεγαλύτερο βάρος είχαν οι καρκίνοι του μαστού, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Ο μέσος αριθμός ετών ζωής που χάνονται εξαιτίας της πρόωρης θνησιμότητας από καρκίνο στην Ελλάδα υπολογίζεται σε σχεδόν 19 χρόνια.
Σημαντικές απώλειες και στην παραγωγική ζωή
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη μελέτη και στα χρόνια παραγωγικής ζωής που χάνονται, δηλαδή στα έτη πριν από την ηλικία συνταξιοδότησης.
Οι θάνατοι από καρκίνο εκτιμάται ότι οδήγησαν στην απώλεια σχεδόν 40.000 ετών δυνητικής παραγωγικότητας, με τους άνδρες να αντιπροσωπεύουν το 56,5% αυτών των θανάτων.
Το οικονομικό κόστος που συνδέεται με την πρώιμη θνησιμότητα από καρκίνο στην Ελλάδα υπολογίζεται σε 743 εκατομμύρια ευρώ.
Στο ποσό αυτό, ωστόσο, δεν περιλαμβάνεται το κόστος για τη διαχείριση του καρκίνου στη χώρα. Το συγκεκριμένο κόστος εκτιμάται περίπου σε 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Όπως ανέφερε ο επικεφαλής ερευνητής Ηλίας Γκούντας, Value & Patient Access Manager της MSD Ελλάδος και μεταδιδακτορικός ερευνητής στην Ιατρική Κύπρου, εάν συνυπολογιστεί και το κόστος διαχείρισης της νόσου, ο καρκίνος αντιστοιχεί στο 0,8% του συνολικού ΑΕΠ της Ελλάδας.
Ο καρκίνος του πνεύμονα με το μεγαλύτερο έμμεσο κόστος
Από τις επιμέρους μορφές της νόσου, ο καρκίνος του πνεύμονα ήταν εκείνος που συνδέθηκε με το υψηλότερο έμμεσο κόστος εξαιτίας της πρόωρης θνησιμότητας.
Το κόστος αυτό υπολογίζεται σε περίπου 186 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόληψη, έλεγχος και έγκαιρη διάγνωση
Η μελέτη επισημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του επιδημιολογικού και οικονομικού φορτίου που προκαλεί ο καρκίνος θα μπορούσε να περιοριστεί μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η μείωση του καπνίσματος, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και ο εμβολιασμός κατά του HPV, καθώς και η ενίσχυση του προσυμπτωματικού ελέγχου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη διάγνωση της νόσου και η άμεση έναρξη της κατάλληλης θεραπείας.
Η σημασία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η θεσμοθέτηση του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών θα επιτρέψει, σε βάθος χρόνου, να υπάρξει σαφέστερη εικόνα για την πραγματική επίπτωση του καρκίνου στην Ελλάδα.
Τα δεδομένα που θα προκύψουν αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος και, κατ’ επέκταση, στον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών πολιτικών δημόσιας υγείας.
