Ανεστάλησαν μέχρι νεοτέρας οι επιτόπιες έρευνες στον χώρο του εργατικού δυστυχήματος της «Βιολάντα» λόγω εκτεταμένης διαρροής και του κινδύνου που επιφέρει αυτή για νέα έκρηξη. Από το 2020 υπήρχαν επισημάνσεις για παραλείψεις στις δεξαμενές προπανίου, ενώ καταλυτικό ρόλο έπαιξε και το αδήλωτο υπόγειο, που δεν έφερε μηχανισμούς ασφαλείας.
Σοβαρές παραλείψεις διαπιστώθηκαν στην «Βιολάντα» γεγονός που καταδεικνύει ότι το εργατικό δυστύχημα, ίσως και να μπορούσε να είχε αποσοβηθεί αν τηρούνταν οι κανονισμοί που διέπουν επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν προπάνιο. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο, όπως όλα δείχνουν οι ευθύνες που φέρει η επιχείρηση είναι βαρύτατες, ενώ τεράστιο μερίδιο ευθύνης αναλογεί και στις εποπτικές Αρχές.
Τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται για την ασφάλεια είναι πολλά και χρίζουν άμεσων απαντήσεων, τις οποίες ζητούν επικτακτικά τόσο οι οικείοι των θανουσών, όσο και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι που όπως όλα δείχνουν δεν εργάζονταν σε ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, αλλά κινδύνευαν κάθε φορά που πήγαιναν για βάρδια στο εργοστάσιο των Τρικάλων.
Σταματούν οι έρευνες λόγω εκτεταμένης διαρροής
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση έχει πολύ δρόμο ακόμα, ωστόσο, οι ελεγκτικές Αρχές θα πρέπει να περιμένουν για να επανεκκινήσουν τις έρευνες, μιας και όπως αποδείχθηκε η διαρροή ήταν τόσο εκτεταμένη, που είναι ορατός ο κίνδυνος και για νέα έκρηξη.
Ως εκ τούτου κρίθηκε φρόνιμο να σταματήσουν οι εργασίες μέχρι ο χώρος να είναι ξανά ασφαλής. Παρά τη διακοπή των επιτόπιων ερευνών, ωστόσο, συνεχίζεται ο ενδελεχής έλεγχος των τεχνικών φακέλων και των σχετικών εγγράφων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να εντοπιστούν πιθανές παραλείψεις ή παρατυπίες. Μεταξύ αυτών εξετάζεται και η απουσία συστημάτων πυρασφάλειας στον υπόγειο χώρο, όπου σημειώθηκε η έκρηξη.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία παραμένει σε επιφυλακή στο σημείο, πραγματοποιώντας συνεχείς ρίψεις νερού για τον περιορισμό των εστιών καπνού, καθώς ο κίνδυνος ανάφλεξης εξακολουθεί να θεωρείται ιδιαίτερα αυξημένος λόγω των υψηλών συγκεντρώσεων προπανίου στο υπέδαφος.
Προειδοποιήσεις από το 2020 για τις δεξαμενές προπανίου – Χωρίς αδειοδότηση το υπόγειο
Η προκαταρκτική εξέταση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη καλείται να δώσει απαντήσεις στο ποιος και γιατί ενέκρινε τις εγκαταστάσεις, εφόσον είχαν σοβαρές ελλείψεις. Μία εξ αυτών και προφανώς και η σημαντικότερη αφορά στις δεξαμενές προπανίου.
Με δεδομένο ότι η έκρηξη οφείλεται στην διαρροή προπανίου από τις σωληνώσεις που περνούσαν από τον προαύλιο χώρο κι έφταναν υπογείως ως τα έγκατα του κτηρίου που καταστράφηκε ολοσχερώς, οι Αρχές αναζητούν τα αίτια και τους ενόχους.
Συγκεκριμένα, στην αυτοψία που πραγματοποιήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2019, διαπιστώθηκαν παρατυπίες σχετικά με τη θέση των τεσσάρων δεξαμενών υγραερίου. Εντοπίστηκαν δύο υπόγειες δεξαμενές χωρητικότητας 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των τριών μέτρων από τα όρια της ιδιοκτησίας, καθώς και δύο υπέργειες δεξαμενές 5.000 και 9.000 λίτρων αντίστοιχα, τοποθετημένες σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων. Η εταιρεία υπέβαλε αίτημα επανεξέτασης τον Φεβρουάριο του 2020 και η Περιφέρεια Θεσσαλίας ενέκρινε τη συνέχιση της άδειας λειτουργίας, παρέχοντας ωστόσο διετή προθεσμία για την τεχνική ανασυγκρότηση της εγκατάστασης.
Η απόφαση προέβλεπε συγκεκριμένες υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων την επαναχωροθέτηση των δεξαμενών υγραερίου σε νόμιμες αποστάσεις από τα όρια της ιδιοκτησίας, καθώς και την έκδοση άδειας δόμησης από την αρμόδια Πολεοδομία.
Μεγάλη βαρύτητα αποδίδεται και στο γεγονός ότι ο υπόγειος χώρος του εργοστασίου, στον οποίο συγκεντρώθηκε και το προπάνιο, φέρεται να μην είχε δηλωθεί ποτέ επίσημα. Όπως ανέφερε δημόσια ο αντιδήμαρχος Τρικκαίων Γιώργος Καταβούτας, καμία από τις οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από το 2007 έως σήμερα δεν περιλαμβάνει αναφορά σε υπόγειο, γεγονός που θέτει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας.
Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε το αέριο διαχύθηκε στο έδαφος κι ακολούθως συγκεντρώθηκε στον υπόγειο χώρο του κτιρίου, όπου εγκλωβίστηκε σε μεγάλες ποσότητες κι ανεφλέγη από σπινθήρα τεχνολογικού εξοπλισμού.
Την ίδια στιγμή, έρχεται στο φως παλαιότερη επισήμανση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, σύμφωνα με την οποία ήδη από το 2020 είχε διαπιστωθεί ότι οι δεξαμενές προπανίου δεν τηρούσαν τις προβλεπόμενες αποστάσεις από τα όρια του οικοπέδου. Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν οι παρατηρήσεις αυτές διορθώθηκαν ή αν παρέμειναν σε εκκρεμότητα.
Συγκεκριμένα, στην αυτοψία που πραγματοποιήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2019, διαπιστώθηκαν παρατυπίες σχετικά με τη θέση των τεσσάρων δεξαμενών υγραερίου. Εντοπίστηκαν δύο υπόγειες δεξαμενές χωρητικότητας 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των τριών μέτρων από τα όρια της ιδιοκτησίας, καθώς και δύο υπέργειες δεξαμενές 5.000 και 9.000 λίτρων αντίστοιχα, τοποθετημένες σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων. Η εταιρεία υπέβαλε αίτημα επανεξέτασης τον Φεβρουάριο του 2020 και η Περιφέρεια Θεσσαλίας ενέκρινε τη συνέχιση της άδειας λειτουργίας, παρέχοντας ωστόσο διετή προθεσμία για την τεχνική ανασυγκρότηση της εγκατάστασης.
Η απόφαση προέβλεπε συγκεκριμένες υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων την επαναχωροθέτηση των δεξαμενών υγραερίου σε νόμιμες αποστάσεις από τα όρια της ιδιοκτησίας, καθώς και την έκδοση άδειας δόμησης από την αρμόδια Πολεοδομία.
Μεγάλη βαρύτητα αποδίδεται και στο γεγονός ότι ο υπόγειος χώρος του εργοστασίου, στον οποίο συγκεντρώθηκε και το προπάνιο, φέρεται να μην είχε δηλωθεί ποτέ επίσημα. Όπως ανέφερε δημόσια ο αντιδήμαρχος Τρικκαίων Γιώργος Καταβούτας, καμία από τις οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από το 2007 έως σήμερα δεν περιλαμβάνει αναφορά σε υπόγειο, γεγονός που θέτει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας.
Τα επτά μοιραία λάθη
Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με τα παραπάνω, όλα δείχνουν ότι η τραγωδία θα μπορούσε να αποφευχθεί εάν δεν είχε προηγηθεί μια σειρά λαθών που επέφεραν το μοιραίο. Τα επτά μοιραία λάθη, που φέρονται να προκάλεσαν το εργατικό δυστύχημα, είναι τα εξής.
- Αδήλωτοι χώροι και δεξαμενές προπανίου χωρίς διορθωτικές κινήσεις
- Μη ύπαρξη σχεδίου για την αποφυγή συνεπειών από διαρροή
- Ανύπαρκτοι ή πλημμελείς έλεγχοι υπηρεσιών
- Υπογειοποίηση των σωληνών προπανίου χωρίς απαραίτητες προδιαγραφές – προβλεπόμενους ελέγχους
- Έργα ασφαλτόστρωσης πάνω από τις υπόγειες σωληνώσεις προπανίου
- Αδιαφορία στις αναφορές των εργαζομένων για ύποπτη οσμή
- Μη ύπαρξη ελέγχων έστω και της τελευταίας στιγμής με φορητούς μετρητές.
