Αυξημένη προσοχή συνιστούν οι ειδικοί στους λουόμενους, καθώς καταγράφεται σημαντική έξαρση παρουσίας μωβ μεδουσών σε αρκετές θαλάσσιες περιοχές της χώρας. Το φαινόμενο εμφανίζει ταχύτερη εξάπλωση από τις αρχικές εκτιμήσεις, με τις αρμόδιες επιστημονικές ομάδες να παρακολουθούν στενά την πορεία του.
Εξάπλωση των μωβ μεδουσών σε Εύβοια, Παγασητικό και Σποράδες
Σύμφωνα με το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, η φετινή θερινή περίοδος χαρακτηρίζεται από αυξημένη παρουσία της μωβ μέδουσας (Pelagia noctiluca) σε διάφορες περιοχές των ελληνικών θαλασσών.
Οι τελευταίες αναφορές καταγράφουν σημαντική δραστηριότητα στη Χαλκίδα, τον Βόρειο Ευβοϊκό, τη Βόρεια Εύβοια, καθώς και στον Παγασητικό Κόλπο. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η Βόρεια Εύβοια λειτουργεί ως φυσική έξοδος των θαλάσσιων ρευμάτων από τον Παγασητικό προς το ανοιχτό πέλαγος, γεγονός που ευνοεί τη μεταφορά των μεδουσών στην περιοχή.
Παράλληλα, η έξαρση έχει επεκταθεί και στις Βόρειες Σποράδες, με επιβεβαιωμένες καταγραφές σε Σκιάθο και Σκόπελο.
Το Παρατηρητήριο καλεί τους πολίτες που κολυμπούν στις συγκεκριμένες περιοχές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, τονίζοντας ότι η εξάπλωση των πληθυσμών των μεδουσών εξελίσσεται με ρυθμούς ταχύτερους από αυτούς που είχαν αρχικά προβλεφθεί.
Τι προκαλεί το τσίμπημα της μωβ μέδουσας
Η Pelagia noctiluca, γνωστή ως μωβ μέδουσα, θεωρείται ένα από τα είδη με το πιο επώδυνο τσίμπημα στις ελληνικές θάλασσες.
Οι νηματοκύστες της απελευθερώνουν τοξικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν έντονο ερεθισμό στο δέρμα, ερυθρότητα, οίδημα και αίσθημα καύσου. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται έντονο αποτύπωμα στο δέρμα, το οποίο μπορεί να παραμείνει ορατό για αρκετές ημέρες.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονο πόνο ή αίσθημα καψίματος.
- Κοκκίνισμα και πρήξιμο στην περιοχή επαφής.
- Κνησμό και ερεθισμό.
- Ναυτία και πονοκέφαλο.
- Ταχυκαρδία.
- Εμετό ή διάρροια.
- Δύσπνοια και βρογχόσπασμο σε πιο σοβαρές περιπτώσεις.
Σε ευαίσθητα άτομα ή σε περιπτώσεις έντονης αλλεργικής αντίδρασης, τα συμπτώματα ενδέχεται να είναι σοβαρότερα και να απαιτήσουν άμεση ιατρική παρέμβαση.
Πότε απαιτείται άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και οι σοβαρές επιπλοκές είναι σχετικά σπάνιες, υπάρχουν περιπτώσεις που χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν εμφανιστούν συμπτώματα όπως:
- Υπόταση.
- Βραχνάδα ή δυσκολία στην ομιλία.
- Συριγμός κατά την αναπνοή.
- Γενικευμένο αγγειοοίδημα.
- Εκτεταμένο αλλεργικό εξάνθημα.
- Διαταραχές συνείδησης ή επικοινωνίας.
- Έντονοι έμετοι.
Σε τέτοιες περιπτώσεις οι πολίτες πρέπει να απευθύνονται άμεσα σε νοσοκομείο ή σε μονάδα υγείας.
Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση τσιμπήματος
Οι οδηγίες των ειδικών είναι συγκεκριμένες για την αντιμετώπιση ενός τσιμπήματος από μωβ μέδουσα.
Αρχικά, πρέπει να απομακρυνθούν προσεκτικά τα πλοκάμια που ενδέχεται να έχουν παραμείνει στο δέρμα, χωρίς άμεση επαφή με γυμνά χέρια. Στη συνέχεια συνιστάται καλό ξέπλυμα της περιοχής με θαλασσινό νερό.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται γλυκό νερό, καθώς μπορεί να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν παραμείνει στο δέρμα και να επιδεινώσει τον ερεθισμό.
Η εφαρμογή πάγου ή ψυχρών επιθεμάτων μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του πόνου και του οιδήματος, ενώ η χρήση κορτιζονούχας κρέμας συμβάλλει στην ανακούφιση από τον κνησμό και τη φλεγμονή.
Σε περιπτώσεις εκτεταμένων αντιδράσεων, η λήψη αντιισταμινικών μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες επαγγελματία υγείας.
Οι μέδουσες που συναντώνται στις ελληνικές θάλασσες
Πέρα από τη μωβ μέδουσα, στις ελληνικές θάλασσες απαντώνται και άλλα είδη.
Η Chrysaora hysoscella, γνωστή ως μέδουσα πυξίδα, εμφανίζεται περιστασιακά και μπορεί να προκαλέσει έντονο ερεθισμό σε περίπτωση επαφής.
Αντίθετα, η Cotylorhiza tuberculata, γνωστή και ως σαλούφα, θεωρείται ακίνδυνη για τον άνθρωπο και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο θαλάσσιο οικοσύστημα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ισορροπίας του πλαγκτού.
Η Rhopilema nomadica, είδος που προέρχεται από τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, εμφανίστηκε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και έχει καταγραφεί στις ελληνικές θάλασσες από το 2006. Το τσίμπημά της θεωρείται ιδιαίτερα ισχυρό και έχει προκαλέσει κατά καιρούς προβλήματα σε περιοχές της ανατολικής Μεσογείου.
Οι επιστήμονες αποδίδουν τις εξάρσεις των πληθυσμών μεδουσών σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων, οι ήρεμες θαλάσσιες συνθήκες, οι μεταβολές των θαλάσσιων ρευμάτων, αλλά και η μείωση φυσικών θηρευτών, όπως οι τόνοι και οι θαλάσσιες χελώνες.
Οι αρμόδιες αρχές και οι επιστημονικοί φορείς συνεχίζουν να παρακολουθούν το φαινόμενο, καλώντας τους λουόμενους να ενημερώνονται πριν επισκεφθούν τις παραλίες και να ακολουθούν τις οδηγίες ασφαλείας όπου εντοπίζονται μωβ μέδουσες.
