Ένας από τους πιο ξεχωριστούς ναούς της Ελλάδας βρίσκεται στο Κεφαλάρι Άργους και εντυπωσιάζει όχι μόνο για την ομορφιά του, αλλά και για τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο είναι χτισμένος.
Πρόκειται για τον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στο Κεφαλάρι Άργους, έναν ναό που συνδυάζει ένα ιδιαίτερο φυσικό τοπίο με μια ιστορία γεμάτη σημαντικά γεγονότα.
Δύο είναι τα βασικά στοιχεία που κάνουν τον συγκεκριμένο ναό ξεχωριστό.
Από τη μία, βρίσκεται σε μια περιοχή όπου το πλούσιο πράσινο και τα νερά του ιστορικού ποταμού Ερασίνου δημιουργούν ένα ιδιαίτερα όμορφο σκηνικό. Από την άλλη, ο ίδιος ο ναός είναι χτισμένος μέσα σε σπήλαιο του όρους Χάον.
Κάτω από τα θεμέλιά του τρέχουν νερά από πηγές, γεγονός που προσθέτει έναν ακόμη ιδιαίτερο χαρακτήρα στο μνημείο.
Στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα ο ναός υπήρχε παλαιότερα η εκκλησία της «Παναγίας της Κεφαλαριώτισσας». Ο παλιός ναός καταστράφηκε στις 28 Μαΐου 1918, όταν σημειώθηκε έκρηξη σε αποθήκη πυρομαχικών που βρισκόταν κοντά.
Η έκρηξη ήταν ιδιαίτερα ισχυρή και είχε τραγικό απολογισμό, καθώς 45 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Το μέγεθος της έκρηξης αποτυπώνεται και από το γεγονός ότι το ωστικό κύμα προκάλεσε ζημιές σε τζάμια σπιτιών και καταστημάτων τόσο στο Άργος όσο και στο Ναύπλιο.
Μετά την καταστροφή της «Παναγίας της Κεφαλαριώτισσας», αρκετοί Αργίτες ανέλαβαν δράση με στόχο την ανέγερση ενός νέου ιερού ναού.
Σημαντική ήταν και η συνεισφορά των Αργιτών μεταναστών στην Αμερική, οι οποίοι συνέβαλαν στην προσπάθεια για την κατασκευή του νέου ναού.
Οι εργασίες κράτησαν δύο χρόνια, από το 1922 έως το 1924, και έτσι δημιουργήθηκε ο σημερινός Ιερός Ναός της Ζωοδόχου Πηγής.
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, οι κατακτητές θέλησαν να κατασκευάσουν στη στέγη του ναού ένα αντιαεροπορικό πυροβολείο.
Παράλληλα, σχεδίαζαν να κόψουν τον μεγάλο πλάτανο που βρισκόταν δίπλα στην εκκλησία, ώστε να μην εμποδίζει τη λειτουργία του πυροβολείου.
Τα σχέδια αυτά, ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκαν. Ο ιερέας Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου παρενέβη στον Γερμανό διοικητή Ντάσιγγερ, με αποτέλεσμα να αποτραπούν τόσο η κατασκευή του αντιαεροπορικού πυροβολείου όσο και η κοπή του πλάτανου.
Ο συγκεκριμένος πλάτανος είχε, μάλιστα, ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Σύμφωνα με την παράδοση, στα χρόνια πριν από την Επανάσταση του 1821, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συγκέντρωνε εκεί Έλληνες και τους προετοίμαζε για τον αγώνα κατά των Τούρκων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ιστορία του σπηλαίου μέσα στο οποίο είναι χτισμένος ο ναός.
Κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, το σπήλαιο χρησιμοποιούνταν ως καταφύγιο αλλά και ως κρυφό σχολειό.
Παρά το γεγονός ότι ο Γερμανός κατακτητής είχε σεβαστεί τον ιστορικό πλάτανο και δεν προχώρησε στην κοπή του, το δέντρο τελικά δεν διασώθηκε. Σύμφωνα με την πηγή, ο «γέρο-πλάτανος» δεν υπάρχει πλέον, καθώς δεν τον σεβάστηκαν οι Έλληνες στις μέρες μας.
Οι εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο του ναού συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Το σπήλαιο έχει βάθος 110 μέτρων και στο εσωτερικό του έχει δημιουργηθεί ένα προσκύνημα που ονομάζεται Γολγοθάς.
Στον ίδιο χώρο υπάρχει επίσης ένας ιδιαίτερος βράχος, ο οποίος κρέμεται από την οροφή του σπηλαίου και καταλήγει λίγο πάνω από το έδαφος.
Η ιστορία του σπηλαίου δεν περιορίζεται, όμως, στη θρησκευτική του σημασία. Το 1972 πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές στο εσωτερικό του, οι οποίες έφεραν στο φως ευρήματα της παλαιολιθικής εποχής.
Έτσι, ο Ιερός Ναός της Ζωοδόχου Πηγής στο Κεφαλάρι Άργους αποτελεί έναν ιδιαίτερο χώρο όπου συναντώνται η θρησκευτική παράδοση, η ιστορία και το φυσικό τοπίο, με το σπήλαιο και τα νερά των πηγών να αποτελούν δύο από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία του.