Η Σάσα Ντάριο υπήρξε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού κλασικού χορού, με πορεία που ταυτίστηκε με τη μεταπολεμική καλλιτεχνική άνθηση της χώρας. Από ταπεινή αφετηρία στον Πειραιά, κατόρθωσε να κατακτήσει την κορυφή της σκηνής, αφήνοντας ανεξίτηλη παρακαταθήκη στην τέχνη και τη μνήμη.
Η Σάσα Ντάριο (πραγματικό όνομα Αναστασία Πρωτονοτάριου) γεννήθηκε το 1929 στον Πειραιά και μεγάλωσε σε φτωχική γειτονιά, μακριά από οργανωμένες σχολές χορού. Παρ’ όλα αυτά, η έμφυτη κλίση της φάνηκε από πολύ νωρίς. Χωρίς οικογενειακές ή κοινωνικές διευκολύνσεις, διέθετε μόνο επιμονή, τόλμη και όραμα, στοιχεία που καθόρισαν την πορεία της.
Η είσοδός της στον επαγγελματικό χορό ήρθε απρόσμενα στα 16–17 της χρόνια, όταν σχολή χορού αναγνώρισε το ταλέντο της και την έκανε δεκτή. Με βασικές σπουδές στη Σχολή Μοριάνωβ, συνέχισε την εκπαίδευσή της στο εξωτερικό, σε καλλιτεχνικά κέντρα όπως το Παρίσι, η Ισπανία και το Λονδίνο, μαθητεύοντας δίπλα σε διακεκριμένους δασκάλους. Η σκληρή δουλειά και η απόλυτη πειθαρχία την ανέδειξαν σε πρώτη χορεύτρια της Εθνική Λυρική Σκηνή, όπου συμμετείχε σε όπερες, οπερέτες και μπαλέτα για δεκαετίες.
Η σχέση της με την ΕΛΣ υπήρξε καθοριστική και αμφίδρομη. Η ίδια περιέγραφε τον οργανισμό ως «μητέρα» που άνοιξε την αγκαλιά της στη νεαρή χορεύτρια και τη στήριξε μέχρι την ανάδειξή της σε Danseuse Étoile, έναν μοναδικό τίτλο που απονεμήθηκε μόνο σε εκείνη, ισοδύναμο της Primadonna assoluta στον χορό.
Η καλλιτεχνική της παρουσία δεν περιορίστηκε στο μπαλέτο. Συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις και κινηματογραφικές παραγωγές, ενώ αργότερα γνώρισε ευρεία αναγνωρισιμότητα από την τηλεόραση. Ως κριτικός χορού και μέλος της επιτροπής της εκπομπής Να η Ευκαιρία, συνέβαλε στην ανάδειξη νέων ταλέντων και έγινε οικείο πρόσωπο στο ευρύ κοινό, διατηρώντας πάντοτε μετρημένη, υποστηρικτική στάση.
Στα μεταγενέστερα χρόνια, η Σάσα Ντάριο παρέδωσε το προσωπικό της αρχείο στην ΕΛΣ και τιμήθηκε για τη συνολική προσφορά της. Οι αναμνήσεις και οι εμπειρίες της αποτυπώθηκαν στο βιβλίο 36 Μαθήματα Χορού (εκδόσεις Άγρα, 2022), όπως τις αφηγήθηκε στον Ιάσονα Τριανταφυλλίδη. Το έργο δεν αφηγείται μόνο έναν προσωπικό αγώνα, αλλά φωτίζει και την ιστορία των πρώτων δεκαετιών της ΕΛΣ, τις δυσκολίες, τις συνθήκες εργασίας και τους ανθρώπους που θεμελίωσαν τον ελληνικό χορό.
Σε συνεντεύξεις των τελευταίων χρόνων, μίλησε με γαλήνη και ευγνωμοσύνη, χωρίς πικρία για τις δυσκολίες. Τόνισε ότι δεν θα άλλαζε τίποτα από όσα έζησε, γιατί αυτά σμίλεψαν τον χαρακτήρα και την τέχνη της. Η στάση της απέναντι στη νέα γενιά υπήρξε ρεαλιστική και ειλικρινής: ο χορός απαιτεί αφοσίωση πέρα από τον βιοπορισμό, καθώς αποτελεί τρόπο ζωής.
Η ίδια συμπύκνωσε την πορεία της σε μια φράση που συνοψίζει την καλλιτεχνική της ταυτότητα και το προσωπικό της ήθος: «Ο χορός είναι η ζωή μου όλη, τα πάντα, το άπαν, το σύμπαν». Μέσα από αυτή τη διατύπωση, η Σάσα Ντάριο εξακολουθεί να θυμίζει και να εμπνέει, ως παράδειγμα αυτοδημιούργητης καλλιτέχνιδας που μετέτρεψε την επιμονή σε ιστορία και την αγάπη για την τέχνη σε κληρονομιά.