Τα λόγια του Γιάννη Μπέζου για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη επανέφεραν στο προσκήνιο μια δύσκολη αλλά αναγκαία συζήτηση γύρω από τις αιτίες που οδηγούν σε συλλογικές τραγωδίες. Χωρίς καταγγελτικό τόνο και χωρίς εύκολες γενικεύσεις, ο ηθοποιός μίλησε για ευθύνη, όχι μόνο θεσμική αλλά και κοινωνική.
Η τραγωδία ως αποτέλεσμα χρόνιων επιλογών
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Γιάννης Μπέζος δεν στάθηκε στη δραματική νύχτα του δυστυχήματος, αλλά σε όσα προηγήθηκαν επί σειρά ετών. Υπογράμμισε ότι τέτοιου μεγέθους γεγονότα δεν προκύπτουν αιφνιδίως, αλλά διαμορφώνονται σταδιακά μέσα από παραλείψεις, αναβολές και μια γενικευμένη κουλτούρα ανοχής απέναντι σε προβλήματα που όλοι γνωρίζουν αλλά λίγοι αντιμετωπίζουν. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «Τα Τέμπη και όλο αυτό που έγινε δεν ξεφύτρωσε ξαφνικά. Υπήρχε κάτι πίσω που το έθρεψε», συνδέοντας την τραγωδία με τη διάχυτη αδιαφορία και την τάση να «σκεπάζουμε τα πράγματα» για να μη διαταραχθεί η καθημερινή βολή.
@secret_podcast25 Τα ΤΕΜΠΗ δεν ξεφύτρωσαν ξαφνικά Ο Γιάννης Μπέζος στο Secret Podcast Βρείτε ολόκληρο το επεισόδιο σε YouTube&Spotify #fyp #episode #video #shorts #podcast ♬ πρωτότυπος ήχος – Secret Podcast
Η προσέγγισή του δεν εστίασε σε μεμονωμένες ευθύνες, αλλά στη συλλογική στάση που επιτρέπει σε γνωστά προβλήματα να διαιωνίζονται. Η κοινωνική ανοχή, η συνήθεια του «ας μη χαλάσει η ισορροπία» και η αποφυγή σύγκρουσης με κατεστημένες πρακτικές συνθέτουν, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, το έδαφος πάνω στο οποίο ωριμάζουν τέτοιες καταστροφές.
Οι «παθογένειες» και το ζήτημα της θεραπείας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Γιάννης Μπέζος στη χρήση του όρου «παθογένειες», ο οποίος επανέρχεται συχνά στον δημόσιο λόγο. Όπως σημείωσε, ο χαρακτηρισμός «ελληνικές παθογένειες» τείνει να παρουσιάζεται ως κάτι αναπόφευκτο, σχεδόν σαν φυσικό γνώρισμα, απαλλάσσοντας πρόσωπα και μηχανισμούς από την ευθύνη της αλλαγής. Ωστόσο, όπως επισήμανε, οι παθογένειες δεν αποτελούν μοιραία συνθήκη, αλλά καταστάσεις που είτε αντιμετωπίζονται είτε, αν παραμείνουν άθικτες, οδηγούν αναπόφευκτα σε κρίσεις.
Η τοποθέτησή του έγινε πιο αιχμηρή όταν έθεσε το ζήτημα της θεραπείας. Αν κάτι αναγνωρίζεται ως παθολογικό, τότε απαιτεί παρέμβαση. Και αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, σπάνια είναι ανώδυνη. Δεν επιτυγχάνεται με αναβολές ή ήπιες διαχειρίσεις, αλλά με αποφάσεις που συγκρούονται με κατεστημένες αντιλήψεις, ακόμη κι αν προκαλούν προσωρινό κόστος. Διαφορετικά, το πρόβλημα απλώς μετατίθεται χρονικά, περιμένοντας την επόμενη αφορμή για να εκδηλωθεί με δραματικό τρόπο.
Μια συζήτηση που ξεπερνά τα Τέμπη
Αυτό που προσδίδει βαρύτητα στα λόγια του Γιάννη Μπέζου είναι η καθαρότητα της σκέψης και η απουσία εξαιρέσεων. Δεν απέδωσε την ευθύνη σε έναν αόριστο «άλλο», αλλά συμπεριέλαβε θεσμούς, κράτος και κοινωνία σε έναν κοινό προβληματισμό. Η στάση του φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η ανοχή στο «έλα μωρέ» μπορεί, σε βάθος χρόνου, να μετατραπεί σε τίτλο τραγωδίας.
Η συζήτηση που άνοιξε δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο δυστύχημα. Αγγίζει τον πυρήνα της πρόληψης, της λογοδοσίας και της πραγματικής διάθεσης για αλλαγή. Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν η κοινωνία μπορεί να συγκινηθεί — αυτό συνέβη. Είναι αν μπορεί να μετατρέψει τη συγκίνηση σε πράξη, ώστε οι παθογένειες να μην παραμένουν απλώς μια λέξη, αλλά να αντιμετωπίζονται πριν οδηγήσουν ξανά σε απώλειες.
