Ο Άγιος με το σπάνιο όνομα που τιμάται σήμερα ξεχώρισε για τη μόρφωση και το έργο του, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στην ιστορία της Εκκλησίας.
Σήμερα, Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ασώτου και των Αγίου Παμφίλου και των συν αυτώ Μαρτύρων.
Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:
Πάμφιλος, Παμφίλη, Παμφύλη
Σέλευκος, Σελεύκα, Σελεύκη, Σελεύκεια
Χλόη
Ο Άγιος Πάμφιλος και οι συν αυτώ μάρτυρες
Ο Άγιος Πάμφιλος υπήρξε ιερομάρτυρας και σπουδαίος διδάσκαλος της Χριστιανικής Εκκλησίας. Έζησε και ανέπτυξε τη δράση του στην Καισάρεια της Παλαιστίνης, γνωστή και ως Παράλιος Καισάρεια. Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις 16 Φεβρουαρίου και αυτή την ημέρα γιορτάζουν όσοι και όσες φέρουν τα ονόματα Πάμφιλος και Παμφιλία.
Γεννήθηκε γύρω στο 245 μ.Χ. στη Βηρυτό, σε εύπορη οικογένεια. Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Αλεξάνδρειας κοντά στον Πιέριο, ο οποίος ήταν μαθητής και διάδοχος του Ωριγένη. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, διένειμε ολόκληρη τη μεγάλη περιουσία του στους φτωχούς και χειροτονήθηκε ιερέας από τον επίσκοπο Καισαρείας Αγάπιο περίπου το 280.
Η θεολογική σχολή και η μεγάλη βιβλιοθήκη
Ακολουθώντας τα βήματα του Ωριγένη (185-254), του οποίου υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής, ίδρυσε θεολογική σχολή στην Καισάρεια. Εκεί ανέδειξε σημαντικούς μαθητές, ανάμεσά τους και τον μεγάλο εκκλησιαστικό ιστορικό Ευσέβιο Καισαρείας. Μάλιστα, ο Ευσέβιος, για να τιμήσει τον δάσκαλό του, πρόσθεσε στο όνομά του την προσωνυμία «ο του Παμφίλου».
Παράλληλα, ο Πάμφιλος δημιούργησε στην Καισάρεια μια σπουδαία βιβλιοθήκη. Τον κατάλογο των βιβλίων της συνέταξε ο ίδιος ο Ευσέβιος. Επιπλέον, ίδρυσε βιβλιογραφικό εργαστήριο, από το οποίο προήλθαν αντίγραφα της Αγίας Γραφής αλλά και άλλα σημαντικά έργα. Μαζί με τον Ευσέβιο εργάστηκε συστηματικά για τη διόρθωση λαθών στη μετάφραση της Αγίας Γραφής από τους Εβδομήκοντα.
Η σύλληψη, η απολογία και το μαρτύριο
Το 307, επί Ρωμαίου αυτοκράτορα Γαλερίου, συνελήφθη από τον έπαρχο Ουρβανό και φυλακίστηκε μαζί με μαθητές του και άλλους χριστιανούς. Κατά τη διάρκεια της κράτησής του, αξιοποίησε τον χρόνο του γράφοντας τα πέντε από τα έξι βιβλία της «Απολογίας υπέρ Ωριγένους» – το έκτο βιβλίο συνέγραψε ο Ευσέβιος. Με αυτά τα κείμενα αντέκρουσε τις κατηγορίες που είχαν διατυπώσει εναντίον του Ωριγένη οι θεολόγοι Μεθόδιος και Πέτρος.
Ο Πάμφιλος μαρτύρησε με αποκεφαλισμό στις 16 Φεβρουαρίου 309. Το σώμα του, όπως και των μαθητών του, ρίχτηκε στα άγρια θηρία, όμως παρέμεινε ανέπαφο και τελικά ενταφιάστηκε με τιμές. Τον βίο του κατέγραψε ο πιστός μαθητής του, Ευσέβιος Καισαρείας.
