Enimerotiko.gr
Πολιτισμός

Γηροκομείο έγινε αντικείμενο ντοκιμαντέρ για το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

ταινία μέσα σε γηροκομείο

Η ζωή μέσα σε ένα γηροκομείο είναι από πολλές απόψεις περίπλοκη. Αυτήν την πτυχή περιγράφει ο Χρήστος Μπάρμπας με το νέο του ντοκιμαντέρ. Ο σκηνοθέτης ένιωσε από το πρώτο λοκντάουν ότι «γευτήκαμε με έναν τρόπο τους περιορισμούς των ηλικιωμένων, στο να κινηθούμε, να δράσουμε, να νιώσουμε, να ταξιδέψουμε νοητικά και φυσικά». Οι σκέψεις αυτές οδήγησαν στην ταινία «Μέσα από το τζάμι», η οποία γυρίστηκε μέσα σε γηροκομείο της Αθήνας.

Η ταινία θα προβληθεί τέλος Ιουνίου σε παγκόσμια πρεμιέρα από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Κίνητρο των δημιουργών για να γυρίσουν μία ταινία μέσα σε ένα γηροκομείο ήταν η αγάπη και η υποχρέωση απέναντι στον γονέα. «Αποφεύγουμε όμως να το δούμε από τη μεριά των ηλικιωμένων. Όταν κάνουμε την προβολή αυτή, μας πληγώνει, μας γεμίζει ενοχές. Έπειτα και το γήρας δεν είναι ένας άλλος εγκλεισμός; Όταν το μυαλό και η ψυχή παραμένουν ενός εικοσιπεντάρη αλλά αυτός κατοικεί στους περιορισμούς του σώματος ενός ογδονταπεντάρη;», αναρωτιέται ο Χρήστος Μπάρμπας.

Ο εγκλεισμός για τις ανάγκες του ντοκιμαντέρ

Όταν έμαθε ότι ο Δημήτρης Καμπανάρος, διευθυντής στο συγκεκριμένο γηροκομείο, δημιούργησε έναν ακόμη εγκλεισμό στη μονάδα του, με σκοπό να προστατέψει από τον ιό τους ηλικιωμένους και τους εργαζόμενους, θέλησε να καταγράψει το γεγονός από μέσα. Με το διευθυντή φωτογραφίας Μιχάλη Γερανιό έκαναν όλα τα προβλεπόμενα τεστ και κλείστηκαν και οι ίδιοι στο γηροκομείο.

Στόχος τους ήταν να καταγράψουν τις τρεις τελευταίες εβδομάδες του δίμηνου εγκλεισμού. Οι ηλικιωμένοι και το προσωπικό στην αρχή ήταν επιφυλακτικοί. «Έχοντας με τον Μιχάλη από μία κάμερα φαινόμασταν απειλητικοί», λέει ο κ. Μπάρμπας. «Πολλοί από τους ηλικιωμένους που πάσχουν από άνοια, δεν μπορούσαν να διακρίνουν τι ήταν αυτό που είχαμε παρατεταμένο απέναντι τους. Όσο διακριτικοί κι αν ήμασταν δημιουργούσαμε μια αναστάτωση. Ήθελε χρόνο».

Τις πρώτες ώρες και μέρες μέσα στο γηροκομείο λειτούργησαν ως παρατηρητές. Άφηναν τους ανθρώπους να έρθουν από μόνοι τους κοντά τους και να τους κάνουν πρώτοι εκείνοι ερωτήσεις. Με τις μέρες αποκτήθηκε οικειότητα. «Μας αντιμετώπισαν σαν μέλη της οικογένειας ενώ την ίδια στιγμή τα παιδιά τους τα έβλεπαν μόνο μέσα από το τζάμι της βιτρίνας ή το τζάμι των κινητών».

Στο γηροκομείο κατοικούν “Μωρά με γνώσεις”

Σε ένα σημείο της ταινίας, ο σκηνοθέτης ζητά από τις κυρίες και τους κυρίους που μένουν στο γηροκομείο να πουν τους αγαπημένους τους ηθοποιούς. Τα πρόσωπά τους φωτίζονται. Η Βουγιουκλάκη «κερδίζει» την Καρέζη και ο Παπαμιχαήλ τον Χορν. Σαν έφηβοι που μιλούν για το ίνδαλμά τους. «Μα είναι έφηβοι, είναι παιδιά που έχουν ζήσει», εξηγεί ο Χρήστος Μπάρμπας. Η νοσηλεύτρια Αλβερίτα αναφέρει: «Είναι μωρά με γνώσεις, με πολλές γνώσεις».

Η μόνη διαφορά που έχουν με τους έφηβους, συμπληρώνει ο σκηνοθέτης, «είναι το σπίτι στο οποίο κατοικεί ο νους τους. Το σώμα των ηλικιωμένων, ο ναός ο δικός τους έχει φθαρεί». Φθορά που ιδίως οι κυρίες, θέλησαν να «μαλακώσουν» τις ημέρες που ήταν εκεί. «Σχεδόν όλες ζήτησαν κομμωτήριο και στο τέλος δεν προλαβαίναμε να απαντήσουμε στα πειράγματα τους»,

Στην ταινία, οι σκηνές που δίνουν ελπίδα και χαρίζουν χαμόγελα με την αισιοδοξία και τη διάθεση για ζωή κάποιων ενοίκων εναλλάσσονται με άλλες, στις οποίες καταγράφεται με σαφήνεια η διάθεση για το… τέλος. «Είναι κουραστικό να μην μπορείς να κάνεις κάτι που επιθυμείς πολύ», λέει στην ταινία ένας ηλικιωμένος όταν τον ρωτούν τι είναι το γήρας.

Διαρκής ήταν η ανησυχία του Χρήστου Μπάρμπα μην τυχόν και δεν είχε αρκετό χρόνο να καταγράψει αυτό που έβλεπε να συμβαίνει μέσα στο γηροκομείο στην πιο σφαιρική του διάσταση για να το αποδώσει με τον πιο ειλικρινή τρόπο χωρίς να εκθέσει κανέναν.

Το τέλος … στο γηροκομείο

Η ταινία βρισκόταν στο 40ό λεπτό του μοντάζ από τα συνολικά 83 λεπτά, όταν έμαθαν ότι ο Δημήτρης Καμπανάρος έδωσε τέλος στη ζωή του. Ο ιός κάποια στιγμή μετά τη λήξη του λοκντάουν βρήκε μια κερκόπορτα για το γηροκομείο και μπήκε. «Τού στοίχισε πολύ του Δημήτρη», σημειώνει ο κ. Μπάρμπας.

Εύχεται να υπάρξει διεθνές ενδιαφέρον για την ταινία, κυρίως γιατί η ιστορία που διηγείται εκτιμά ότι φωτίζει τη νοοτροπία μας, την κουλτούρα μας απέναντι στους γηραιότερους. «Είμαστε μια χώρα, όπου δεν ορίζεται το γήρας σαν βάρος αλλά μια χώρα όπου ζουν άνθρωποι που ξέρουν να το τιμούν», προσθέτει.

Η ταινία «Μέσα από το Τζάμι, Τρεις Πράξεις» θα προβληθεί στο ΣΙΝΕ ΝΑΤΑΛΙ, την Παρασκευή 25 Ιουνίου στις 21:15 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Ακολουθήστε τις ειδήσεις του Enimerotiko.gr στο Google News