Οι εκκρεμότητες γύρω από τις συντάξεις χηρείας φαίνεται να οδεύουν προς οριστική διευθέτηση, καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση που αναμένεται να δώσει τέλος στην πολυετή αβεβαιότητα χιλιάδων δικαιούχων. Το ζήτημα αφορά περισσότερους από 150.000 συνταξιούχους, οι οποίοι από το 2020 βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο σημαντικών μειώσεων στις αποδοχές τους.
Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας εξετάζει τις τελικές ρυθμίσεις, με την υπουργό Νίκη Κεραμέως να διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστούν περικοπές στις συντάξεις χηρείας ούτε στις περιπτώσεις όπου οι δικαιούχοι λαμβάνουν περισσότερες από μία συντάξεις, τουλάχιστον ως προς το σκέλος της εθνικής σύνταξης.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία φέρεται να υιοθετεί τη μείωση μίας εκ των δύο εθνικών συντάξεων σε περιπτώσεις συρροής παροχών.
Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Εργασίας, η κυβέρνηση αναμένει την πλήρη και καθαρογραμμένη απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, προκειμένου να διαμορφώσει το τελικό νομοθετικό πλαίσιο.
Η υπόθεση αφορά κυρίως συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν παράλληλα τη δική τους σύνταξη και σύνταξη χηρείας.
Με βάση τις διατάξεις του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), μετά την πάροδο τριών ετών από τη χορήγηση της σύνταξης χηρείας, το ποσό της θα έπρεπε να μειώνεται όταν ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε άλλη σύνταξη. Η σχετική περικοπή θα οδηγούσε ουσιαστικά τη σύνταξη χηρείας από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.
Παρότι η διάταξη έπρεπε να εφαρμοστεί από το 2020, στην πράξη ενεργοποιήθηκε μόνο για συνταξιούχους που προέρχονταν από το Δημόσιο και τον πρώην ΟΓΑ. Αντίθετα, στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα οι παροχές συνέχισαν να καταβάλλονται χωρίς μείωση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, οι συντάξεις χηρείας αναμένεται να παραμείνουν στο 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη μείωση στο 35%.
Παράλληλα, η ρύθμιση προβλέπει ότι δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα για τα χρόνια κατά τα οποία η περικοπή δεν εφαρμόστηκε. Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνεται ο κίνδυνος να κληθούν χιλιάδες δικαιούχοι να επιστρέψουν μεγάλα χρηματικά ποσά.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το ενδεχόμενο αναδρομικών απαιτήσεων είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία σε χιλιάδες οικογένειες.
Διαφορετική φαίνεται να είναι η αντιμετώπιση για όσους υπέστησαν ήδη μειώσεις στις συντάξεις χηρείας τους λόγω εφαρμογής της σχετικής διάταξης.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν στους συνταξιούχους του Δημοσίου, είτε μέσω καταβολής σε δόσεις είτε μέσω συμψηφισμού με φορολογικές υποχρεώσεις.
Παράλληλα, το υπουργείο προσανατολίζεται στη διατήρηση και των δύο εθνικών συντάξεων στις περισσότερες περιπτώσεις συνταξιούχων που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος και σύνταξη χηρείας. Εξαιρέσεις ενδέχεται να υπάρξουν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις όπου συνυπάρχουν δύο συντάξεις από ίδιο δικαίωμα μαζί με σύνταξη χηρείας.
Ο νόμος 4670/2020 (νόμος Βρούτση) αύξησε το ποσοστό της σύνταξης χηρείας από το 50% στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Ωστόσο, διατήρησε τις προϋποθέσεις που οδηγούσαν σε μείωση της παροχής μετά την τριετία σε περίπτωση εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης.
Αυτό ακριβώς το σημείο δημιούργησε την πολυετή εκκρεμότητα που απασχολεί μέχρι σήμερα χιλιάδες δικαιούχους, με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία να φιλοδοξεί να δώσει οριστικό τέλος σε έναν «γρίφο» που παραμένει ανοιχτός εδώ και περισσότερο από έξι χρόνια.