Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει χρονιά-ορόσημο για τα αναδρομικά των συντάξεων, καθώς μπαίνει στην τελική ευθεία η επιστροφή ποσών που κρίθηκαν αντισυνταγματικά από τα δικαστήρια. Πρόκειται για περικοπές που επιβλήθηκαν την περίοδο των μνημονίων και αφορούν επικουρικές συντάξεις, Δώρα κύριων και επικουρικών, αλλά και την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Οι περικοπές αυτές εφαρμόστηκαν στο επίμαχο 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως και τον Μάιο του 2016, με βάση τους νόμους 4051/2012 και 4093/2012, ενώ η αντισυνταγματικότητα της Εισφοράς Αλληλεγγύης αφορά τη διετία από τον Φεβρουάριο του 2017 έως τον Δεκέμβριο του 2018. Οι δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται μαζικά πλέον δικαιώνουν τους συνταξιούχους και ανοίγουν τον δρόμο για πληρωμές αναδρομικών μέσα στο 2026.
Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 2020 η κυβέρνηση είχε καταβάλει αναδρομικά μόνο για τις περικοπές στις κύριες συντάξεις, αφήνοντας εκτός τις επικουρικές και τα Δώρα, εκτός από όσους είχαν καταθέσει προσφυγές έως τον Ιούλιο του 2020. Το κενό αυτό έρχεται τώρα να καλυφθεί, καθώς οι αποφάσεις των δικαστηρίων επιβάλλουν την αποκατάσταση και αυτών των μειώσεων.
Μέσα στο 2026 αναμένεται να εκδοθούν μαζικά δικαστικές αποφάσεις που αφορούν περίπου 370.000 συνταξιούχους οι οποίοι είχαν προσφύγει μέσω ομαδικών αγωγών. Παράλληλα, άλλοι 800.000 έως 900.000 συνταξιούχοι που δεν είχαν προσφύγει, δικαιούνται τις ίδιες επιστροφές, καθώς υπέστησαν τις ίδιες αντισυνταγματικές περικοπές και καλύπτονται από τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Καθοριστικό ρόλο παίζει το γεγονός ότι ο e-ΕΦΚΑ παραιτείται από την άσκηση ένδικων μέσων. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και εφέσεις που είχαν κατατεθεί αποσύρονται, επιταχύνοντας δραστικά τη διαδικασία. Πλέον, τα στάδια για την πληρωμή περιορίζονται σε δύο: την επίδοση της απόφασης στον ΕΦΚΑ και την καταβολή των αναδρομικών εντός τριών μηνών.
Τα αναδρομικά που επιστρέφονται αφορούν κυρίως παλαιούς συνταξιούχους, δηλαδή όσους είχαν αποχωρήσει πριν από την 1η Ιανουαρίου 2015. Στις επικουρικές συντάξεις που απονεμήθηκαν μετά το 2015 εφαρμόστηκε εξαρχής νέος τρόπος υπολογισμού, στον οποίο είχαν ήδη ενσωματωθεί οι μνημονιακές μειώσεις, με αποτέλεσμα οι νεότεροι συνταξιούχοι να μην εμφανίζουν αντίστοιχες αξιώσεις.
Τα ποσά που προκύπτουν διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το Ταμείο και το ύψος της αρχικής επικουρικής σύνταξης. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα καθαρά αναδρομικά –μαζί με τους τόκους– φτάνουν έως και τα 7.989 ευρώ. Οι τόκοι υπολογίζονται με επιτόκιο 6% ετησίως έως τις 30 Απριλίου 2019 και στη συνέχεια με το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ προσαυξημένο κατά 3%, γεγονός που ανεβάζει αισθητά το τελικό ποσό.
Ενδεικτικά παραδείγματα δείχνουν το εύρος των επιστροφών. Συνταξιούχος του ΙΚΑ με αρχική επικουρική σύνταξη 610 ευρώ, η οποία μειώθηκε στα 278 ευρώ, δικαιούται αναδρομικά περίπου 1.966 ευρώ. Συνταξιούχος από ταμεία ΔΕΚΟ με αρχική επικουρική 915 ευρώ και τελική 499 ευρώ μπορεί να λάβει πάνω από 4.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχα ποσά προκύπτουν και για συνταξιούχους του Δημοσίου, του ΝΑΤ και άλλων επικουρικών ταμείων.
Ωστόσο, τα ποσά που ανακοινώνονται δεν είναι αυτά που καταλήγουν «στο χέρι». Τα αναδρομικά επιβαρύνονται με σειρά κρατήσεων. Εφαρμόζεται εισφορά 6% για ασθένεια επί του ποσού των αναδρομικών, αυτοτελής φορολόγηση 20% μετά την αφαίρεση της εισφοράς, φόρος 15% επί των τόκων, καθώς και χαρτόσημο 3% και επιπλέον 0,6% υπέρ ΟΓΑ στους τόκους. Οι συνολικές κρατήσεις μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και το 30% του αρχικού ποσού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα δείχνει ότι συνταξιούχος με αναδρομικά 4.307 ευρώ και τόκους 1.756 ευρώ, μετά τις κρατήσεις, μπορεί τελικά να λάβει καθαρό ποσό περίπου 4.671 ευρώ. Παρά τις μειώσεις, τα ποσά παραμένουν σημαντικά, ιδιαίτερα για όσους έχουν υποστεί μεγάλες περικοπές.
Κερδισμένοι θεωρούνται οι συνταξιούχοι που είχαν καταθέσει αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020, καθώς διασφάλισαν εγκαίρως τα δικαιώματά τους. Χαμένοι είναι όσοι προσέφυγαν μετά την ημερομηνία αυτή, καθώς η σχετική διάταξη που περιόρισε το δικαίωμα προσφυγών δεν έχει μέχρι σήμερα ανατραπεί δικαστικά.
Το βέβαιο είναι ότι το 2026 θα φέρει μαζικές πληρωμές αναδρομικών και θα κλείσει έναν κύκλο πολυετών διεκδικήσεων. Για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, πρόκειται για μια καθυστερημένη αλλά ουσιαστική αποκατάσταση αδικιών που σημάδεψαν τα χρόνια της κρίσης.
Οι πίνακες με τα τελικά αναδρομικά επικουρικών συντάξεων για όλα τα Ταμεία
IKA-ΕΤΕΑΜ
Αρχική επικουρική (1)
Επικουρική σήμερα προ φόρου (2) Αντισυνταγματικές περικοπές 11 μηνών Αναδρομικά 11 μηνών με Δώρα επικουρικής
Από νόμο 4051 Από νόμο 4093
610 € 278 € 957 € 385 € 1.966 €
535 € 252 € 858 € 352 € 1.776 €
445 € 219 € 748 € 308 € 1.546 €
385 € 195 € 671 € 264 € 1.373 €
340 € 198 € 462 € 121 € 1.029 €
265 € 176 € 264 € 110 € 768 €
235 € 160 € 231 € 110 € 699 €
190 € 150 € 0 € 99 € 437
(1).Μικτά προ μειώσεων. (2) Μετά τις μειώσεις και την κράτηση ασθένειας 6%
ΔΕΚΟ-ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Αρχική επικουρική (1) Επικουρική σήμερα προ φόρου (2) Αντισυνταγματικές περικοπές 11 μηνών Αναδρομικά 11 μηνών με Δώρα επικουρικής
Από νόμο 4051 Από νόμο 4093
915 € 499 € 1.815 € 1.089 € 4.024 €
809 € 467 € 1.606 € 638 € 3.292 €
704 € 406 € 1.397 € 561 € 2.870 €
629 € 368 € 1.254 € 506 € 2.584 €
509 € 304 € 1.034 € 418 € 2.134 €
404 € 246 € 847 € 341 € 1.740 €
389 € 241 € 803 € 330 € 1.673 €
ΔΗΜΟΣΙΟ
Αρχική επικουρική (1) Επικουρική σήμερα προ φόρου (2) Αντισυνταγματικές περικοπές 11 μηνών Αναδρομικά 11 μηνών με Δώρα επικουρικής
Από νόμο 4051 Από νόμο 4093
587 € 347 € 1.188 € 473 € 2.439 €
482 € 290 € 997 € 399 € 2.048 €
467 € 285 € 976 € 390 € 2.004 €
452 € 275 € 945 € 378 € 1.941 €
437 € 266 € 913 € 365 € 1.876 €
422 € 258 € 882 € 353 € 1.813 €
340 € 241 € 328 € 330 € 1.198 €
ΝΑΤ-ΚΕΑΝ (*)
Αρχική επικουρική (1) Επικουρική σήμερα προ φόρου (2) Αντισυνταγματικές περικοπές 11 μηνών
(μόνο από νόμο 4093)
Αναδρομικά 11 μηνών με Δώρα επικουρικής
719 € 456 € 990 € 2.014 €
587 € 381 € 825 € 1.679 €
467 € 356 € 154 € 952 €
452 € 344 € 143 € 915 €
437 € 333 € 132 € 880 €
422 € 321 € 132 € 854 €
407 € 313 € 121 € 825 €
340 € 264 € 110 € 704 €
(*) Οι επικουρικές του ΝΑΤ εξαιρέθηκαν από τη μείωση του νόμου 4051 λόγω προγενέστερης μείωσης 7%, η οποία επιστράφηκε το 2020 για 11 μήνες
ΛΟΙΠΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ (*)
Αρχική επικουρική (1) Επικουρική σήμερα προ φόρου (2) Αντισυνταγματικές περικοπές 11 μηνών Αναδρομικά 11 μηνών με Δώρα επικουρικής
Από νόμο 4051 Από νόμο 4093
509 € 304 € 1.034 € 418 € 2.134 €
479 € 289 € 991 € 396 € 2.035 €
449 € 274 € 938 € 375 € 1.927 €
434 € 264 € 907 € 363 € 1.864 €
419 € 256 € 876 € 350 € 1.800 €
404 € 246 € 844 € 338 € 1.734 €
389 € 241 € 808 € 330 € 1.678 €
340 € 241 € 328 € 330 € 1.198 €
(*)Εμποροϋπαλλήλων, Ηλεκτροτεχνιτών, Αρτοποιών κ.λπ.
