Αν θέλετε να διατηρήσετε έναν υγιή εγκέφαλο και να περιορίσετε τους παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, η διατροφή και ο τρόπος ζωής αποτελούν δύο σημαντικά σημεία που αξίζει να προσέξετε.
Περισσότεροι από 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια. Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί την πιο συχνή μορφή άνοιας και εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου 60% έως 70% των περιστατικών.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας
Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μπορούν να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Ορισμένοι, όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, δεν μπορούν να τροποποιηθούν.
Η γήρανση θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου, με τους ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η γενετική, καθώς ορισμένες γονιδιακές μεταλλάξεις έχουν συνδεθεί άμεσα με τη νόσο.
Υπάρχουν, όμως, και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η διατροφή.
Τα γλυκά στην κορυφή της λίστας
Τα γλυκά συγκαταλέγονται στις τροφές που συνιστάται να περιορίζονται στο πλαίσιο μιας διατροφής που έχει ως στόχο την καλύτερη υγεία του εγκεφάλου.
Η Maggie Moon, M.S., RD, διαιτολόγος και συγγραφέας του «The MIND Diet», επισημαίνει ότι τα ζαχαρωτά και οι καραμέλες δεν αποτελούν καλή επιλογή για την υγεία του εγκεφάλου.
Η ίδια αναφέρεται σε μελέτη σύμφωνα με την οποία η υπερβολική κατανάλωση πρόσθετης ζάχαρης μπορεί να υπερδιπλασιάσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Δεν αφορά μόνο τις καραμέλες
Στην κατηγορία της πρόσθετης ζάχαρης δεν περιλαμβάνονται μόνο οι καραμέλες και τα ζαχαρωτά. Όπως εξηγεί η Moon, σε αυτήν ανήκουν επίσης διάφορα γλυκά, αρτοσκευάσματα, ζαχαρούχα ροφήματα καφέ και αναψυκτικά.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα υψηλά επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα μπορεί να αποτελούν παράγοντες κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ένας από τους λόγους είναι ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να εμφανιστεί και στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας τη μνήμη.
Τι δείχνουν οι μελέτες για τη ζάχαρη
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ζάχαρη πρέπει να αποκλειστεί εντελώς από τη διατροφή. Σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής, όλες οι τροφές μπορούν να καταναλώνονται με μέτρο.
Η Laura M. Ali, M.S., RDN, διαιτολόγος και συγγραφέας του «MIND Diet for Two», σημειώνει ότι η περιστασιακή κατανάλωση ζάχαρης δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα που επικαλείται, μια διατροφή με σταθερά υψηλή περιεκτικότητα σε ραφιναρισμένη ζάχαρη μπορεί να ενισχύσει τη συσσώρευση πλάκας αμυλοειδούς στον εγκέφαλο.
Η συγκεκριμένη πλάκα επηρεάζει το σύστημα επικοινωνίας μεταξύ των κυττάρων του εγκεφάλου. Παράλληλα, οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ τείνουν να εμφανίζουν μεγαλύτερη ποσότητα αυτής της πλάκας.
Η ποσότητα της ζάχαρης έχει σημασία
Η Ali επισημαίνει ακόμη ότι μια μελέτη διαπίστωσε συσχέτιση ανάμεσα στην ημερήσια κατανάλωση ζάχαρης και τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
Συγκεκριμένα, για κάθε επιπλέον 10 γραμμάρια ζάχαρης που καταναλώνονταν ημερησίως — ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε 2,5 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη ή οκτώ καραμέλες — καταγράφηκε αύξηση κατά 1,3% έως 1,4% στον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι τα άτομα με την υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη ζάχαρης είχαν 19% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη.
Η ισορροπημένη διατροφή παραμένει σημαντική
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία του περιορισμού της υπερβολικής κατανάλωσης πρόσθετης και ραφιναρισμένης ζάχαρης, στο πλαίσιο μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.
Η διατροφή αποτελεί έναν από τους παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του εγκεφάλου, σε αντίθεση με παράγοντες όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, οι οποίοι δεν μπορούν να αλλάξουν.
